نور خورشيد شامل طيف وسيعي از نورهاي مرئي (قرمز، نارنجي، زرد، سبز، آبي، نيلي، بنفش و طيفي از رنگ قرمز)، اشعه مادون قرمز و اشعه ماورا>> بنفش - كه قابل رويت نيستند - مي باشد. اين طيف وسيع نورها عموما براي درمان بيماري ها و دردهاي فيزيكي و رواني مورد استفاده قرار مي گيرند.
رنگ درماني به شيوه هاي زير صورت مي گيرد: نمايش طيف هاي رنگي، استعمال روغن هاي رنگي اشباع شده به هنگام ماساژ بدن، تصور و تجسم كردن تصاوير و رنگ ها و حتي مصرف مواد اوليه رنگي در غذاها.
رنگ ها نقش بسيار مهمي در سلامتي و تندرستي ما دارند. در مصر باستان در معبد بعلبك بيماران در اتاق هايي مخصوص تحت درمان قرار مي گرفتند. ويژگي اين اتاق ها در تفكيك كردن و تجزيه كردن پرتوهاي خورشيد به طيف هاي رنگي بود. در شهر قديمي بابل Garbens Hanging مردم به سياحت و تفريح مي پرداختند و علت آن بهره مندي از خاصيت شفابخشي رنگ ها در گياهان خوش رنگ و خوش بوي موجود در شهر بود. در هندوستان نيز طبيبان آيورودا كه از قديمي ترين روش ها، براي درمان بيماران خود استفاده مي كردند، معتقد بودند تعدادي از رنگ ها با هر يك از هفت چاكراي بدن در ارتباط هستند كه هر يك از اين چاكراها، مركز انرژي و نماينده يك عضو و يك جنبه از روح انسان است. امروزه، همين شيوه براي درمان بسياري از مشكلات فيزيكي و رواني به كار مي رود.
اين قضيه مختص به اواخر قرن 17 نيست. بلكه در عصر مدرن نيز، فيلسوف و رياضي دان معروف انگليسي، نيوتن آزمايشاتي را برروي نور و منشور انجام داد و به اين نتيجه رسيد كه نور در حقيقت تركيبي از طيف ها با رنگ هاي مختلف است.
در قرون گذشته طبيبان از رنگ ها براي درمان بيماري هاي رواني و روحي، همچنين مرض آبله و رفع اثرات باقي مانده از آن، استفاده مي كردند. تاثيرات مثبت رنگ ها بر درمان بيماران تا سال 1878 نامعلوم بود، تا دكتر ادوين دي بابيت (Baddit.b Ebwin) كتابي با عنوان قوانين نور و رنگ منتشر كرد. وي در اين كتاب توصيفي از رنگ درماني (رنگينه درماني) ارائه داد و از آن به عنوان شيوه اي موثر در شفابخشي انواع دردها، سوختگي ها، تحريكات عصبي، تشنج ها و... يادكرد.
البته عمده ترين مباحث در رنگ درماني توسط دكتر Ghabiali .p Dinsha دكتري هندي الاصل و تبعه آمريكا ارائه شد. وي سال هاي متمادي به تحقيق در خصوص رنگ ها و نشانه هاي آنها بر امراض مختلف پرداخت و از نظريات Baddit نيز بهره برد. درسال 1920 وي سيستمي را معرفي كرد كه شامل جعبه و لامپي با نام Chrome-Spetro بود. تاثيرات اين جعبه جادويي خيلي زود منتشر شد و از آن براي درمان بيماري هايي مثل سل، سوزاك و ديابت استفاده مي كردند. هر چند كه دكتر Dinsha زمان بسياري را صرف دفاع از پروژه خود در مقابل بسياري از پزشكان و دادگاه عصر خود كرد، اما مورد قبول واقع نشد. اما امروزه تلاش هاي دكتر Dinsha الهام بخش پزشكاني است كه امروز رنگ درماني را جايگزين درمان هاي ديگر كرده اند.
در سال 1947 روانشناسي از سوئيس به نام دكتر Maxluscher پروژه اي با نام تست رنگ ارائه داد، كه امروزه توسط تعداد زيادي از روانشناسان مورد استفاده قرار مي گيرد. اين تست شامل 43 رنگ از 73 رنگ گزينش شده بود. بيمار با مشاهده رنگ ها، تعدادي را انتخاب مي كند و تعدادي را حذف مي كند، درمانگر با بررسي رنگ هاي انتخاب شده، نظريه خود را در خصوص درمان شخص اعلام مي كند. براي مثال، اگر بيمار رنگ هاي تيره را انتخاب كرده باشد به او پيشنهاد مي كند، زمان بيشتري را صرف استراحت و تخليه استرس ها كند. در همين سال ها بود، كه محققي روسي با نام skrakov.V آزمايشاتي را براي جداسازي طول موج هاي مختلف در پرتوها انجام داد، تا تاثيرات اين طيف هاي تفكيك شده را بر سيستم عصبي مشاهده كند. وي در تحقيقاتش مشاهده كرد، نور قرمز باعث تحريك غده هاي فوق كليوي و افزايش ضربان قلب و افزايش فشارخون مي شود. وي همچنين تحقيقاتي را در مورد درمان دردهاي عصبي و تنظيم خواب و اختلالات هورموني انجام داد.
رنگ، يكي از اجزاي نور است، كه شامل طول موج هاي مختلفي از انرژي است. وقتي نور روي سلول هاي گيرنده نور در شبكيه چشم قرار مي گيرد، به تكانه هاي الكتريكي تبديل مي شود و به سمت مغز حركت مي كند و باعث رها شدن هورمون ها مي شود.
در نظر بگيريد كه در فصول سرما مثل زمستان خصوصا در نواحي شمال به دليل كاهش تابش خورشيد، جذب كمتري از پرتوها صورت مي گيرد. در اين فصول درصد زيادي از مردم دچار بي حوصلگي و افسردگي مي شوند، چرا كه كمتر در معرض تابش نور خورشيد قرار مي گيرند. نور خورشيد به تنظيم ترشحات ملاتونين و افزايش سروتونين در مغز كمك مي كند و در بهبود افسردگي و بي حوصلگي موثر است. استدلال رنگ درمان ها اين است كه اگر نور خورشيد، تاثيرات عميق و ژرفي در سلامتي دارد، پس به همان اندازه اجزاي تفكيك شده اش كه شامل پرتوها و طيف هاي رنگي مي شوند، مفيد و براي سلامتي و تندرستي ضروري اند.
رنگ درمان از تكنيك هاي مختلفي بهره مي گيرد. تاباندن اشعه ها از طريق فيلترهاي مخصوص روي بدن بيمار، يا تاباندن پرتوهاي رنگي خيلي ضعيف و ملايم، به داخل چشم بيمار، برخي از اين تكنيك ها هستند. گاهي تشخيص درمانگر در استفاده از پارچه هاي رنگي در پوشش بيمار است.
تشخيص بيماري و روش درمان آن، مستلزم نشست هاي متعدد بين بيمار و پزشك است. برخي از درمان ها به حدي ساده هستند كه حتي در منزل نيز امكان اجراي آن وجود دارد و درمانگر توصيه مي كند كه آن را چندين بار، به طور منظم در منزل اجرا كند. اين موارد شامل پوشيدن لباس هاي رنگي، مصرف غذاهاي رنگي، تجسم تصاوير رنگي و نشستن ، مقابل اشعه هاي فيلتر شده نور، براي مدت زماني معين است. تجسم كردن رنگ ها و تصاوير رنگي و حمام نور باعث آرامش و ريلكسي مي شود.
هنگامي كه صحبت از بيماري هاي جدي و سختي مثل ايدز، آسم، ديابت و سرطان مي شود، پزشكان و درمانگران رنگ درمان، استفاده از روش ها و داروهاي قراردادي كه براي درمان اين بيماري ها توسط متخصصين مربوطه تجويز مي شود را توصيه مي كنند و معتقدند هيچ دارو و درماني نبايد جايگزين تجويز پزشك متخصص شود. پزشكان در زمينه پرتوهاي رنگي اثرات بسيار مفيد و ماندگاري را در درمان افسردگي و بي حوصلگي يافتند. مشاهدات آنها نشان مي دهد كه تاثير پرتوها بر تسكين دردهاي عصبي، تنظيم ساعات خواب و اختلالات ناشي از افسردگي بسيار وسيع و قابل تامل است.
هشدارها
از جايگزين كردن رنگ درماني به جاي شيوه هاي درماني كه متخصص براي بيماري هاي خاص و سخت توصيه كرده، پرهيز كنيد. اگر از بيماري صرع رنج مي بريد، به هنگام استفاده از پرتوها (خصوصا هنگام فلش زدن) محتاط باشيد. اگر از رنگ درماني بهره مي بريد از خيره شدن به منبع نور خودداري كنيد (بهتر است به جسمي كه توسط پرتوها روشن شده نگاه كنيد). اگر از نسخه پزشكي استفاده مي كنيد، حتما هشدارها و اخطارهايي را كه براي مصرف هر دارو ذكر شده، مطالعه كنيد و از اين كه نور براي شما ايجاد حساسيت نمي كند مطمئن شويد.